1. Nhà thờ Kaplica Czaszek ở Ba Lan
Với tường và trần nhà bằng xương người và đầu lâu, nhà thờ Kaplica Czaszek ở Ba Lan là sự tưởng nhớ tới những người đã hy sinh trong chiến tranh và chết do bệnh tật.
Nằm ở thị trấn cổ Czermna, nhà thờ xương người rùng rợn này được xây dựng bởi một linh mục người địa phương có tên Vaclav Tomasek. Trong khoảng thời gian từ 1776 tới 1804, vị linh mục này đã cho sắp xếp xương người trang trí lên khắp tường và trần của nhà thờ.
Khung cảnh ớn lạnh trong nhà thờ xương người ở Ba Lan
Hàng ngàn bộ hài cốt được xếp chồng chất trong nhà thờ cổ kính Kaplica Czaszek là của những binh lính và người dân đã tử nạn trong Chiến tranh Silesian, Chiến tranh Ba mươi năm hoặc chết vì bệnh tật hay dịch tả năm xưa. Hộp sọ và xương chân của hơn 3.000 nạn nhân được sắp xếp rất tỉ mỉ phía trên trần và tường của nhà thờ. Trong khi đó, 21.000 xương bộ phận còn lại được giấu kín sau cánh cửa dẫn tới khu hầm mộ của nhà thờ.
2. Nhà thờ xương người tại thành phố Evora (Bồ Đào Nha)
Nhà thờ xương người Capela dos Ossos, một trong những di tích nổi tiếng nhất của thành phố Evora, là chứng tích lịch sử rùng rợn nhất ở Tây Ban Nha. Nhà thờ này là một phần của giáo hội hoàng gia, được dòng tu sĩ Phanxicô xây dựng vào cuối thế kỷ 16.
Nhà thờ này tọa lạc ngay sát cạnh một nhà thờ lớn ở Francis, thành phố Evora, Bồ Đào Nha. Tiền thân của nhà thờ này là từ một căn phòng rộng được xây dựng từ thế kỷ 16, bên trong được trang trí bằng xương của hơn 5.000 tu sĩ. Đây là nơi để các tu sĩ thờ tụng cầu kinh.
Theo nguồn gốc xa xưa, vào khoảng thế kỷ 16, thành phố Evora có tới 43 khu nghĩa địa và chúng đã ngốn mất phần đất sinh sống của người dân. Người ta đã phải tính đến chuyện phá hủy bớt một số nghĩa địa để có đất sinh sống, do đó thi thể của 5.000 tu sĩ đã được khai quật lên. Sau đó, thi thể của các tu sĩ này đã được đem về tập kết ở nhà thờ Capela dos Ossos với mong muốn có thể cứu lấy linh hồn họ.
3. Tháp đầu lâu xây bằng xương kẻ thù ở Serbia
Giữa lòng thành phố Nis sôi động của Serbia tồn tại một kiến trúc đáng sợ mang tên tòa tháp sọ người. Tháp đầu lâu này được xây vào năm 1809 do vị tướng lĩnh người Thổ Nhĩ Kỳ có tên Hurshid Pasha. Ông đã cho thu thập 952 bộ xương của kẻ thù trong cuộc chiến đấu chống lại Đế chế Ottoman. Công trình được xây gần thành phố Nice. Sau khi hoàn thành, tòa tháp này cao tới gần 4,5 m với khoảng 952 chiếc đầu lâu.
Tuy nhiên, khi người dân Serbia giành được độc lập, chính quyền đã cho xây một nhà nguyện nhỏ bao quanh tòa tháp man rợ này vào năm 1878. Người thân của những người lính quả cảm năm xưa cũng đã đến đây để đục lấy di thể của người quá cố mang về an táng.
Hiện, tháp này vẫn còn 58 chiếc xương sọ nằm rải rác khắp 4 bức tường, vừa là một minh chứng cho vết sẹo lịch sử khủng khiếp, vừa thể hiện lòng quả cảm của người Serbia xưa
Đến nay, công trình này vẫn được Chính phủ Serbia bảo vệ nghiêm ngặt và được coi là một trong những điểm đến rùng rợn nhất thế giới.
4. Nhà thờ San Bernardino alle Ossa ở Milan (Italy)
San Bernardino alle Ossa là nhà thờ nằm ở thành phố Milan, thuộc miền bắc nước Ý, nổi tiếng với khu hầm mộ và một nhà nguyện nhỏ bên trong được trang trí với hộp sọ và xương. Các bức tường của nhà nguyện được ốp bằng xương người, có thể là từ những người đã chết trong bệnh viện của thành phố Brolo, nạn nhân của bệnh dịch hạch. Số còn lại có thể đến từ các nghĩa trang trong thế kỷ 16 được thu gom về trang trí cho nhà thờ.
Bên trong nhà thờ được thiết kế theo mô hình bát giác và trang trí theo phong cách baroque và rococo. Bao gồm các bức tranh sơn dầu thế kỷ 16 miêu tả lại hình ảnh của các vị thánh một cách sống động.
5. Tu viện San Francisco ở thành phố Lima - Peru
Tu viện được hoàn thành vào năm 1774 với đặc điểm kiến trúc độc đáo khi có một hầm mộ chôn hài cốt bên dưới. Cách sắp đặt hài cốt bên dưới hầm phải theo nguyên tắc chung khi hộp sọ và xương xếp thành hình vòng tròn và cách nhau bởi xương.
Năm 1991, tu viện này được Unesco công nhận là di sản thế giới
6. Nhà thờ Santa Maria della Concezione dei Cappuccini
Nhà thờ Santa Maria della Concezione dei Cappuccini ở Rome (Italy) nằm ở Rome (Italy). Công trình này được thiết kế bởi Antonio Casoni và xây dựng vào năm 1626, hoàn thành năm 1631.
Hiện, nhà thờ được giáo hoàng Urban VIII đương nhiệm. Nhà thờ nổi tiếng nhất là khu hầm mộ để hài cốt được gọi là Crypt Capuchin, nằm ngay bên dưới nhà thờ. Vào năm 1631, một thầy tu dòng thánh Francis đã ra lệnh khai quật và chuyển tất cả hài cốt của các thầy tu quá cố dòng Francis ở Viện Via dei Lucchesi về lưu giữ tại đây.
Các thầy tu quá cố các đời tiếp theo lại tiếp tục được an táng tại hầm mộ này. Đây cũng là nơi mà các thầy tu xuống cầu nguyện và xám hối mỗi tối trước khi đi ngủ.
Hiện, hầm mộ chia làm 5 gian, lưu giữ hài cốt của khoảng 4.000 tu sĩ, được sắp xếp một cách nghệ thuật. Một vài bộ xương còn nguyên vẹn được khoác lên mình những chiếc áo choàng của nhà tu hành. Tuy nhiên, đa phần những bộ xương này đã bị tách ra và được trưng bày trong các tác phẩm nghệ thuật riêng biệt.
